Erfelijkheid

Werkstukken en spreekbeurten

Mensen uit hetzelfde gezin lijken vaak erg op elkaar. Zowel van binnen als van buiten. Dat komt door erfelijkheid. Heb jij een broer of zus op wie je veel lijkt? Of lijk je op je ouders?

Erfelijk

Uiterlijke kenmerken zoals de kleur van huid, haar en ogen zijn erfelijk. Maar ook ziektes en talenten kunnen erfelijk zijn. Dat betekent dat je deze van je ouders meekrijgt. Die eigenschappen zitten dus al in je als je geboren wordt. Ook al zie of merk je daar soms nog niks van.

DNA

Erfelijke eigenschappen liggen opgeslagen in DNA. DNA zit in elke cel van mensen, maar ook van dieren en planten. Bij de verwekking van een kind komt het DNA van vader en moeder bij elkaar en ontstaat er een uniek, nieuw DNA. Hierin zitten eigenschappen van de moeder en van de vader. Daarom kun je dezelfde neus hebben als je moeder en net zo goed kunnen voetballen als je vader. De informatie voor elke specifieke eigenschap zit op een heel klein stukje van het DNA. Die stukjes heten genen. Samen vormen ze de DNA-code. Ieder mens heeft een unieke code. Uniek betekent dat er maar één code zo is. Zelfs bij eeneiige tweelingen zijn ze niet exact hetzelfde!

Broers en zussen

Het kan dat je heel erg op je broer of zus lijkt, doordat jullie hetzelfde DNA meekregen van je ouders. Maar het kan ook zomaar zijn dat je een volledig ander DNA hebt. Er zijn bijvoorbeeld gezinnen waar de ene broer rood en de andere bruin haar heeft en de ene zus heel lang is en de andere heel klein. Het kan allemaal!

Sleutelen aan DNA

Er wordt veel onderzoek gedaan naar het kunnen veranderen van DNA-codes. Zo kunnen wetenschappers voor de geboorte al bepalen of een baby een jongetje of een meisje wordt en welke haarkleur het heeft. Er is veel discussie over hoever je mag gaan bij het sleutelen aan DNA. Aan het DNA van planten wordt ook al veel gesleuteld. Zo kan men bijvoorbeeld zorgen dat groente en fruit een bepaald uiterlijk, bepaalde smaak of langere houdbaarheid krijgen. Er worden bijvoorbeeld genen uit vleestomaten (hele grote tomaten) gehaald om ook andere groentesoorten heel groot te kunnen maken.