Kosmos : geschiedenis van de sterrenkunde van Stonehenge tot Hubble
Harm Habing
Sterren, planeten, het grote universum waarin wij een oneindig klein stipje zijn. Hoe groot is het universum, bestaat er buitenaards leven, wanneer is er weer een maansverduistering? Vragen waarop de astronomie een antwoord heeft of soms nog net niet. Prachtige foto’s genomen met de Hubbletelescoop of vanuit ruimtevaartuigen die rond een planeet cirkelen. De astronomie biedt perspectief op alles (bijna) voorbij onze horizon.
In de nacht van woensdag 15 op donderdag 16 juni 2011 vindt een totale maansverduistering plaats. In Nederland kunnen we deze bijna volledig zien. De maan bevindt zich dan in de schaduw van de aarde, zodat direct zonlicht de maan niet meer bereikt. Maansverduisteringen doen zich dan ook alleen voor tijdens volle maan, wanneer de maan tegenover de zon staat.
Om 19:24 uur begint de verduistering en om 01.03 uur is deze weer voorbij. Om ca. 22.15 uur is de verduistering volledig. Tijdens de verduistering blijft een rode maan zichtbaar, omdat een beetje zonlicht door de aardatmosfeer wordt gebroken, waardoor het maanoppervlak flauw verlicht wordt. Dit licht is rood, waardoor de maan een rode kleur krijgt.
Links:
Op 31 maart 2011 werd het resultaat gepresenteerd van de metingen die de Europese GOCE-satelliet in de afgelopen twee jaar verzameld heeft over het zwaartekrachtveld van de aarde.
Na meer dan twaalf maanden meten heeft de Europese GOCE-satelliet genoeg gegevens verzameld om het zwaartekrachtsveld van de aarde nauwkeuriger dan ooit in kaart te brengen. Het resultaat, een driedimensionaal model dat een geoïde wordt genoemd, werd donderdag in München gepresenteerd. De geoïde is het oppervlak van een ideale, wereldomvattende oceaan zonder stromingen en getijden. De vorm ervan wordt bepaald door de aantrekkingskracht aan het oppervlak van de aarde. Omdat deze aantrekkingskracht niet overal even groot is, ontstaat er een vorm die door sommigen al een krent genoemd wordt. Het model kan onder andere gebruikt worden om oceaanstromingen en veranderingen van de zeespiegel te leren begrijpen. Ook helpen de gegevens om meer inzicht te krijgen in het ontstaan van klimaatverandering en aardbevingen. De recente aardbeving in Japan werd immers veroorzaakt door plotselinge bewegingen van de tektonische platen onder de zeebodem, die niet vanuit de ruimte waarneembaar zijn. Die bewegingen zorgen echter wel voor veranderingen in de zwaartekracht in dat gebied.
Zie ook de website van de European Space Agency.
Govert Schilling
Kevin Tildsley
Saskia Asser
Rob Walrecht
Stephen Hawking
Christopher Potter
Govert Schilling
Robin Scagell
