Connecting delta cities
Jeroen Aerts
Door hun gunstige ligging en natuurlijke rijkdommen zijn wereldwijd vele rivierdelta's belangrijke centra van economische activiteit en stedelijke ontwikkeling. Veel megasteden liggen in deltagebieden, zoals Caïro, Shanghai en Jakarta. Daarnaast zijn er in de meeste delta's ook rijke natuurgebieden te vinden die niet alleen van groot belang zijn voor het behoud van de biodiversiteit, maar ook voor diverse zogenoemde 'ecosysteemdiensten'. De ontwikkeling van delta's is kwetsbaar door effecten van zowel mens als natuur. Als het oorspronkelijke natuurlijke evenwicht sterk wordt verstoord, leidt dit tot een niet-duurzame ontwikkeling waardoor op termijn het hele functioneren van de delta in het geding komt. Bijvoorbeeld door milieuvervuiling, uitputting van natuurlijke hulpbronnen en verstoring van de toevoer van sediment. Bron: Change Magazine
Nederland vormt de delta van vier Europese rivieren: Maas, Rijn, Schelde en Eems. De Nederlandse delta is een dynamisch gebied, dat zich in toenemende mate blijft ontwikkelen, zowel in economisch, cultureel als ruimtelijk opzicht. Dit zorgt er echter voor een toenemende roodverschuiving in het karakter van de Nederlandse delta.
Van een delta spreekt men als een rivier als een stelsel van aftakkingen in
zee uitmondt. In het mondingsgebied worden zoet rivierwater en zout zeewater met
elkaar vermengd, en treedt getijdenwerking op. Men noemt dit gebied een
estuarium. Estuaria hebben dikwijls een grote natuurwaarde, maar ook het
economisch en veiligheidsbelang mogen niet onderschat worden.
Men onderscheidt drie zones in een estuarium. De eerste zone, het verst van de
kust afgelegen, bevat meer zoet dan zout water. In de tweede zone is sprake van
een gelijke mengeling van zoet en zout water: hier is het water brak. In de
derde zone stroomt het inmiddels zoute rivierwater de zee in.
In een vergelijkende studie brengt de Delta Alliance de huidige situatie en
ontwikkeling van 10 delta's in beeld. Het doel is kennis toegankelijk te maken
en kennisontwikkeling te stimuleren, om zo een bijdrage te leveren aan het
bevorderen van duurzame ontwikkeling van deltagebieden wereldwijd.
In het kader van de Delta Alliance, een recent gestart wereldwijd platform voor
kennisontwikkeling en -uitwisseling op het gebied van deltamanagement, is de
vergelijkende studie uitgevoerd naar 10 deltagebieden wereldwijd. Het gaat om de
volgende delta's: Nijl (Egypte), Incomati (Mozambique),
Ganges-Brahmaputra-Meghna (Bangladesh), Yangtze (China), Ciliwung (Indonesië),
Mekong (Vietnam), Rijn-Maas (Nederland), Donau (Roemenië), California Bay-Delta
en Mississippi (VS). In elke delta is een team van (lokale) experts bij deze
studie betrokken. De studie is uitgevoerd onder leiding van Deltares in nauwe
samenwerking met Alterra (WUR), met subsidie van het onderzoeksprogramma Kennis
voor Klimaat.
Jeroen Aerts
Joseph Pontecorvo
David W. Schindler
Han Meyer
J.A.M. Janssen
